Beginnen met GIMP


Versie 2.6 van de Gimp is uit sinds 1 Oktober 2008. Deze tutorial gaat nog over Gimp 2.4. Ik zal de tutorial aanpassen aan 2.6, maar er is geen deadline (de nieuwe versie van deze tutorial zal online komen "when it's ready").

Deze Gimp-tutorial is opgedeeld in een aantal onderdelen:

Optioneel wegens makkelijk:

Basiscursus:

Interessant om te weten maar niet vereist (afhankelijk van wat je wil doen met de GIMP)

Volledig optioneel, enkel voor wie iets specifiek wil doen:


De basiscursus bestaat uit meerdere pagina's, maar ze bouwen verder op elkaar. Beginners dienen dus bij de eerste pagina van de basiscursus te beginnen. De delen die volgen op de basiscursus gaan er van uit dat je de basiscursus onder de knie hebt.

Wat is de Gimp?

GIMP staat voor GNU Image Manipulation Program. Het is een programma om afbeeldingen te bewerken. Gimp wordt gekenmerkt door hoge kwaliteit voor weinig geld (gratis).

GIMP wordt vaak vergeleken met Photoshop, aangezien Photoshop markleider is dit type software. In tijdschriften lees ik vaak dat GIMP "iets minder goed" zou zijn, omdat GIMP dingen zoals het werken met CMYK nog niet helemaal ondersteunt. (*) Echter, als je enkel afbeeldingen voor websites maakt, heb je CMYK nooit nodig. Het is duidelijk dat niet iedereen dezelfde noden heeft. Je kan dus niet zomaar zeggen welk programma het "beste" is. Wat je je wel kan afvragen is: "welk is het voordeligste voor wat ik er mee wil doen?" Soms is dat de Gimp, soms niet.

Gimp installeren onder Windows

Download Gimp Voor Windows van de officiële website. Als je help-files wil installeren moet je ook daar zijn.

De toolbox

Eenmaal de GIMP goed en wel is opgestart, is een van de eerste dingen die je te zien krijgt de toolbox, zoals hier links afgebeeld. Dat is zo ongeveer het "hoofdvester" van de Gimp. Sluit dit venster dus niet want dan sluit je de GIMP.

Screenshot van het menu File New
Screenshot van het menu File New

Een nieuw bestand maken

Om een nieuw bestand te maken, ga naar de toolbox, kies het menu File > New... (Bestand > Nieuw...)

Screenshot van het New Image venster
Screenshot van het New Image venster
Dan krijg je een venster te zien waarin je kan zeggen hoe groot je nieuw bestand moet zijn: bij "Width" ("Breedte") en "Height" ("Hoogte") kan je de grootte opgeven. Bij Template (Sjabloon) kan je standaardgrootten kiezen (van US Toilet paper tot A4). Als je het gevoel hebt dat je te weinig kan instellen, klik dan even "Advanced options" ("Geavanceerde opties") open.

Bestanden opslaan

Wat voor verse GIMPers soms verwarrend maar eigenlijk heel logisch is, is dat het menu "File"->"Save" ("Bestand">"Opslaan") niet in de toolbox te vinden is.

Iedere afbeelding heeft een eigen venster en dus ook een eigen menu. Het menu "File"->"Save" ("Bestand">"Opslaan") vind je dus in de menu's van het venster van de afbeelding die je wil opslaan.

Er is een goede reden waarom er in de Toolbox geen "File"-&g;"Save" menu is: als je nu 10 bestanden open hebt, en je klik "opslaan" in de toolbox, welk bestand moet er dan opgeslaan worden? Daarom moet je dus File->Save klikken in het venster van het bestand zelf.

Nadat je "File"->"Save" hebt aangeklikt, krijg je een dialoogvenster zoals in de screenshot links. Veel mensen kunnen hier in het begin niet mee werken.

Bij "Name:" ("Naam:") type je in hoe je wilt dat het bestand moet noemen.

Dan moet je nog kiezen waar je het bestand wil opslaan, met andere woorden: in welke map/folder/directory. Bij "Save in folder " ("Opslaan in map") kan je kiezen uit de folders/mappen/directories die je het meest gebruikt. Je kan op "Browse for other Folders" ("Bladeren naar andere mappen") klikken, dan klapt er iets open waar je een folder kan kiezen.

Wat je ook moet kiezen, is het bestandsformaat. Een bestandsformaat is een manier om gegevens op te slaan, denk aan MP3 of een Word-file. Voor afbeeldingen zijn er duizenden bestandsformaten waarvan PNG, GIF en JPG de bekendste zijn. Als je "Select File Type" openklikt, krijg je een lijst van bestandsformaten waaronder de Gimp je bestand kan opslaan. Omdat dit niet praktisch werkt, kan je dit gewoon op "By Extension" ("Volgens Extensie") laten staan, en bij "Name" ("Naam") de extensie van je bestandsformaat achteraan typen. Bijvoorbeeld: als je een PNG wil opslaan, type je gewoon ".png" achter je bestandsnaam, bijvoorbeeld: "testje.png". Voor een JPEG type je ".jpg" achteraan, en voor een gif ".gif".

Welk bestandsformaat moet ik kiezen? PNG vs JPG vs GIF

Maar wat is nu het verschil tussen al die verschillende bestandsformaten?
PNG, JPG, en GIF zijn de meestgebruikte bestandsformaten om afbeeldingen op te slaan. Elk hebben ze hun voor- en nadelen. Om kort te zijn:
  • JPEG (ook JPG genoemd) is geschikt voor foto's (een kat, een persoon, ...). JPG heeft kwaliteitsverlies, waardoor het kleine bestanden oplevert. Kwaliteitsverlies houdt namelijk in dat de computer minder moet onthouden, en door minder te onthouden kan je natuurlijk kleinere bestanden hebben (ik stel het eenvoudiger voor dan het is). Zulke bestandsformaten met kwaliteitsverlies worden "lossy" genoemd. JPG is niet zo geschikt voor grafieken en dergelijken, buiten als de beeldkwaliteit niet zo'n rol speelt.
  • PNG is niet-lossy ( = "lossless") buiten als je het aantal kleuren vermindert. PNG is geschikt voor grafieken en dergelijken. PNG is ook heel goed geschikt voor foto's als er geen enkel kwaliteitsverlies mag zijn, maar dit geeft uiteraard grotere bestanden dan JPG.
  • GIF is ondertussen al wat achterhaald. Alles wat GIF kan, kan PNG. PNG kan zelfs meer. GIF wordt vaak gezien als "kleiner", maar deze vergelijking wordt vaak op een verkeerde manier gemaakt: enorm veel programma's, waarondeer de GIMP en Photoshop, slagen PNGs op op een onvolmaakte manier: de bestanden zijn tot 30% groter dan ze zouden kunnen zijn.

    Een tweede reden waarom mensen vaak foutievelijk denken dat PNGs kleiner zijn dan GIFs is omdat ze GIFs met kwaliteitsverlies vergelijken met PNGs zonder kwaliteitsverlies. GIFs kunnen standaard maar een beperkt aantal kleuren aan, in tegenstelling tot PNG. Op die manier maak je natuurlijk een oneerlijke vergelijking, net zoals een vergelijking te maken tussen een wielrenner die bergop fietst en een wielrenner die je bergaf laat fietsen.

Nog een bestandsformaat: XCF

XCF is een bestandsformaat dat dient om bestanden die je in de GIMP aan het bewerken bent op te slaan, zodat je er later aan kan verderwerken. Als je een afbeelding die in layers (lagen) is opgebouwd opslaat als PNG, gaan de lagen verloren en kan je achteraf niet meer de lagen apart bewerken. Dus kan je je afbeelding opslaan als XCF om hem later terug te kunnen openen om hem nog te kunnen bewerken.

XCF is enkel bedoeld als intern bestandsformaat voor GIMPers, het is dus niet de bedoeling om je fotoalbum in XCF te zetten.

Voetnoten

(*) Er wordt aan de Gimp gewerkt om CMYK in de toekomst te ondersteunen, maar dit zal nog wel even duren...

Deze tekst is geschreven door Willem Penninckx. Oorspronkelijke URL: http://www.willempen.org/gimp/
Copyright © 2005 Willem Penninckx. Alle rechten voorbehouden.

Overname van deze tekst is verboden.


Volgende pagina: Penseel, potlood, gommen, kleurtjes, tool options