GIMP tutorial: Layers

	Een afbeelding kan je in de gimp opbouwen in layers ofwel lagen. Elke laag is zo een beetje een afbeelding op zich, en die worden dan allemaal op elkaar gelegd door de Gimp. Layers zijn dus een manier om een afbeelding op te bouwen. Deze manier heeft een hoop handigheden. Layers kan je niet missen. Het venster om met layers te werken kan je op verschillende manieren oproepen (later meer over hoe de interface van de Gimp werkt). Een van de manieren is via het menu Dialogues > Layers ("Dialogen" > "Lagen"). Dit is het menu van het venster van een afbeelding, niet van de toolbox.
	In het venster van de layers zit in het begin maar 1 layer uiteraard. Je kan er een nieuwe maken door op de knop linksonderaan te klikken. Doen!
	Als je een nieuwe layer maakt wordt er gevraagd hoe je je layer wil noemen ("Layer Name" of "Naam laag"). Elke layer een naam kunnen geven is handig, als je nu zoekt naar die layer waar de schaduw van de boom op getekend is, zie je direct in je lijst van layers dat de layer met de naam "schaduw boom" de layer is die je zoekt. Bij "Layer fill type" ("Vultype laag") kan je kiezen of je layer volledig egaal een van de twee ingestelde kleuren inneemt (foregroundcolor(voorgrondkleur) of backgroundcolor(achtergrondkleur)). Als je nu rood als voorgrondkleur hebt ingesteld, en je kiest "Foreground color" als "Layer Fill Type", zal je een volledig rode layer krijgen. Als je groen als achtergrondkleur hebt ingesteld, en je kiest "Background color"(achtergrondkleur) als "Layer Fill Type"("vultype laag"), krijg je een volledig groene layer. Maak je voorlopig nog geen zorgen over transparancy (transparantie), dat komt later. We kiezen in dit voorbeeld "Foreground color"(voorgrondkleur), en dat is bij mij toevallig ingesteld op rood.
	Het resultaat is een afbeelding die er volledig rood uit ziet. Dit is logisch als we even kijken naar hoe onze layers zijn opgebouwd: de volledig rode layer licht boven de andere layer.
	Iedere layer heeft ook zijn eigen opacity (ondoorzichtigheid). We kunnen de rode layer een beetje doorzichtiger maken. Doe dit door eerst op de rode layer (genaamd "New Layer") te klikken, en dan de schuifbalk bij "opacity" (ondoorzichtigheid) wat te verlagen. Merk op dat je bij elke layer apart kan instellen wat zijn opacity (ondoorzichtigheid) is: gewoon op de layer klikken waar je de opacity van wil aanpassen, en dan de schuifbalk naast "opacity" veranderen.
	De layer die daar onder zit zal dan een beetje te voorschijn komen. Als we nu ergens beginnen tekenen, moeten we goed opletten in welke layer we aan het tekenen zijn! Dat kan je zien aan welke layer er geselecteerd is in het venster van de lijst van layers.
	Als we nu onze opacity terug op 100 zetten, en beginnen gummen in de rode layer (dus niet in de onderste layer), gaan we zien dat onze onderste layer te voorschijn komt. Op de plaatsen waar we de rode layer weggummen wordt die namelijk onzichtbaar, dus zien we de layer die daar onder zit erdoor. Als gummen helemaal niets lijkt te doen, kan het zijn dat je in de verkeerde layer aan het gummen bent. Klik de juiste layer aan in de lijst van layers. Tekenen (en ook gummen) gebeurt altijd in een layer. Als je in de onderste layer aan het gummen bent in plaats van in de bovenste layer, zal je de rode layer dus niet "weggummen". Je kan ook een volledig doorzichtige layer maken door op de new-layer knop te klikken (links onderaan in het layer-venster), en dan "Transparancy" te kiezen als "Layer Fill type".

Als je een nieuwe layer aanmaakt, kan die nieuwe layer doorzichtigheid bevatten. Dit hebben we reeds gedemonstreerd door in de rode layer stukjes weg te gommen: op de plaatsen waar we gomden is die layer doorzichtig. Nu is het ook mogelijk dat een layer geen doorzichtigheid kan bevatten. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen bij de onderste layer van de afbeelding. Of een layer doorzichtigheid kan bevatten of niet, wordt in het jargon een "Alpha channel" genoemd. Als een layer een alpha channel heeft, kan hij doorzichtigheid bevatten, anders niet.

Je kan per layer instellen of hij een alpha channel heeft. In de screenshot links, heeft de onderste layer (met naam "Background") geen alpha channel. We kunnen hem een alpha channel geven door er met de rechtermuisknop op te klikken, en "Add Alpha Channel" aan te klikken in het popup-menu.

Als je een nieuwe afbeelding maakt, maak je standaard een afbeelding met 1 layer die geen alpha channel heeft. Je kan ook opgeven dat hij moet beginnen met een afbeelding die enkel een layer bevat met een alpha channel en helemaal doorzichtig is. Dit doer je door "Advanced options" open te klikken en "Transparancy" te selecteren bij "Fill with:"

	Een layer kan doorzichtig zijn, maar wat als nu alle layers (op een bepaalde plaats) doorzichtig zijn? Zo een plaats die helemaal doorzichtig is wordt weergegeven met een lichtgrijs-donkergrijs-vakjes-bord zoals hier links afgebeeld. Als je dus op een plaats in je afbeelding zo iets ziet, zitten die vakjes niet letterlijk in je afbeelding, maar wil dat zeggen dat je afbeelding op die plaats doorzichtig is.
	Wat ook nog belangrijk is om te vermelden is dat je layers van positie kan veranderen: je kan een layer hoger laten liggen of lager door middel van de pijltjes die je hier links ziet
	Layer masks
	Vooraleer we met layer masks beginnen spelen moet je al genoeg gespeeld hebben met layers, want anders wordt het misschien wat moeilijk om te begrijpen en vooral om te onthouden. Experimenteer eerst, en lees pas daarna verder. Chinees kan je ook niet leren spreken door enkel woordenboeken vanbuiten te leren, doen is de boodschap.
	Een layer mask is een afbeelding die bij een layer hoort, en dus even groot is als die layer. Een layer-mask bestaat altijd uit grijswaarden (dus geen kleurtjes). Hoe lichter de mask is op een bepaalde plaats, hoe beter de layer te zien gaat zijn op die plaats in de layer. Dus: als de layer mask linksboven helemaal wit is, gaat de layer linksboven helemaal te zien zijn. Is de layer mask linksboven helemaal zwart, gaat de layer linksboven doorzichtig zijn. Als je deze theorie niet snapt is dat niet erg, de praktijk zal naar het einde toe veel verduidelijken.
	Maak een afbeelding aan die uit twee verschillende layers bestaat. In dit voorbeeld neem ik als onderste layer een volledig blauwe layer, en als bovenste layer een foto.
	Het resultaat daarvan is uiteraard de foto, want die ligt boven de volledig blauwe layer.
	Nu gaan we een layer mask van de foto-layer aanmaken, zodat we kunnen zien wat dat nu precies doet. Klik met de rechtermuisknop op de foto-layer (niet de onderste maar de bovenste!) in de lijst van layers, en kies in het popup-menu dat dan tevoorschijn komt "Add Layer Mask".
	Dan wordt er gevraagd met wat je de layer mask wil laten invullen. Kies "Black (full transparanci)".
	Het resultaat is een volledig blauwe afbeelding. Wat gebeurt er nu precies?
	Bij de bovenste layer zien we dat er twee kleine voorbeeld-vierkantjes te zien zijn in plaats van een. Rechts is er namelijk onze mask bijgekomen (in het rood omcirkeld in de screenshot links). Het vierkantje van onze mask is helemaal zwart, wat wil zeggen dat onze mask helemaal zwart is. Wat wil die mask nu zeggen? Die mask bepaalt welke delen van de afbeelding zichtbaar zijn, en welke minder zichtbaar, en welke helemaal doorzichtig. Onze mask is nu helemaal zwart, wat dus wil zeggen dat onze layer helemaal onzichtbaar is. Hierdoor zien we dus enkel de blauwe layer die er onder ligt. Als onze mask van de bovenste layer nu wit zou zijn, zou hij helemaal zichtbaar zijn en zouden we enkel onze bovenste layer zien. Als de mask grijs zou zijn, zou de layer half-doorzichtig zijn en zouden we een mix zien tussen de bovenste layer en de onderste. Nu kunnen we onze mask gaan bewerken. Opgepast! we kunnen hier drie dingen bewerken: onze onderste layer, onze bovenste layer, en onze mask van onze bovenste layer. Je moet er dus voor zorgen dat je het juiste aan het bewerken bent. Doe dat door te klikken op het mask-vierkantje (op de screenshot in het rood omcirkeld).
	Teken nu in het wit in de mask met het penseel of het potlood. Zorg ervoor dat je zeker in het wit aan het tekenen bent, want als je met zwart tekent zal je geen verschil zien want de mask is al helemaal zwart
	Waar je wit tekent in de mask, komt de bovenste layer te voorschijn. Of correcter gezegd: waar er wit getekend wordt op de mask, is de bovenste layer niet meer doorzichtig.
	We zien ook dat het vierkantje van onze layer mask in onze lijst van layers ook wit vertoont op de plaatsen waar we wit getekend hebben op onze layer mask. Dat vierkantje is dus eigenlijk een verkleinde weergaven van de layer mask. Handig.
	In dit voorbeeld zijn er slechts twee layers gebruikt, maar je kan gerust bijvoorbeeld 50 layers hebben waarvan er 40 een mask hebben.
	De layer mask wordt in dit voorbeeld bewerkt met het penseel, maar de mask kan met zowat alles wat de gimp te bieden heeft bewerkt worden. Ook selecties en bucket fill bijvoorbeeld.

Overname van deze tekst is verboden.

Volgende pagina: Croppen en herschalen

Gimp:

Onderwerpen:

GIMP tutorial: Layers

Layer masks